Custom Eloquent Casts: Xử lý dữ liệu phức tạp ở cấp độ Model

Lập trình viên Laravel thường gặp tình huống này: Database có cột settings lưu JSON: {"theme": "dark", "notifications": true}.

Cách cũ (Mutators/Accessors):

// User.php
public function getSettingsAttribute($value) {
    return json_decode($value);
}
public function setSettingsAttribute($value) {
    $this->attributes['settings'] = json_encode($value);
}

Vấn đề? Code lặp lại ở mọi Model. Và kết quả trả về là stdClass hoặc array, không có behavior.

Laravel 7+ giới thiệu Custom Casts. Đây là cách Domain-Driven Design (DDD) len lỏi vào Laravel.

Ví dụ: Value Object Address

Thay vì lưu address_line1, city, zip rải rác, hoặc lưu JSON và xử lý thủ công. Hãy tạo một Object Address.

// app/Values/Address.php
class Address
{
    public function __construct(
        public string $street,
        public string $city,
        public string $zip
    ) {}
    
    public function getFullAddress(): string {
        return "{$this->street}, {$this->city} {$this->zip}";
    }
}

Tạo Custom Cast:

// app/Casts/AddressCast.php
use Illuminate\Contracts\Database\Eloquent\CastsAttributes;

class AddressCast implements CastsAttributes
{
    public function get($model, string $key, $value, array $attributes)
    {
        $data = json_decode($value, true);
        return new Address($data['street'], $data['city'], $data['zip']);
    }

    public function set($model, string $key, $value, array $attributes)
    {
        if (!$value instanceof Address) {
            throw new InvalidArgumentException("Must be Address object");
        }
        
        return json_encode([
            'street' => $value->street,
            'city' => $value->city,
            'zip' => $value->zip
        ]);
    }
}

Sử dụng trong Model:

// app/Models/User.php
class User extends Model {
    protected $casts = [
        'address' => AddressCast::class,
    ];
}

Kết quả

Bây giờ code của bạn cực kỳ clean và type-safe:

$user = User::find(1);

// Tự động casting sang Object
echo $user->address->getFullAddress(); 

// Khi lưu, chỉ cần gán object
$user->address = new Address('123 Main St', 'Hanoi', '10000');
$user->save(); // Tự động json_encode vào DB

Use Cases khác

1. Encryption: Tự động encrypt/decrypt dữ liệu nhạy cảm (như API Keys) mà không cần logic trong controller.
2. Money Patterns: DB lưu integer (cents), Model thao tác với Money\Money object.
3. Status Enum: Cast integer (0, 1, 2) sang Enum Objects (Draft, Published).

Custom Casts giúp Model của bạn “thông minh” hơn và code clean hơn đáng kể.